Als nou een ding duidelijk wordt op zo'n Creativity World Forum dan is het wel dat creatief zijn ook cultureel bepaald is. Niet dat het ene volk creatiever is dan het andere, maar wel dat het ene volk het anders doet dan het andere. Een voorbeeld. Het Forum am Schlosspark in de barokstad Ludwigsburg waar het CWF09 gehouden werd, stond bol van de powerpoints waarin je kon zien hoe beleid over de mensen werd uitgestort. Men bedenkt iets voor de stad, doet onderzoek en komt met een aanbeveling.

Toch waren er de nodige voorbeelden waar innovatie werd aangejaagd door de mensen er zelf in te betrekken. Je merkt vooral dat de Britten er ervaring mee hebben om ook de 'civil society' in hun projecten actief mee te laten spelen. En dan was er ene Miss Yeo uit Singapore die zich kort vóór haar presentatie in zaal C verontschuldigd bij de gespreksleider en bijna op fluistertoon zei: 'I am sorry, but I have a very top down story.' En inderdaad, wat volgde was het oplezen van een aantal helder volgeschreven sheets waar de censuur naar gekeken had, met besluiten van hogerhand. Zaten we daar nou op te wachten? Miss Yeo had ook een folder kunnen achterlaten.

Maar, stop: zo eenzijdig mag je het verhaal ook weer niet beoordelen. De Singaporezen hadden geconstateerd dat design in elk innovatieproces een belangrijke rol speelt. En niet alleen dat, ook design denken was belangrijk voor de vorming van toekomstige generaties. Dus wat had de regering van Singapore vervolgens besloten? Kunst, design en media worden vanaf nu in alle niveaus van onderwijs ingevoerd. Punt uit. Ik kan u horen mopperen. 'Dat is toch geen democratisch proces? Hoe kun je mensen nu creativiteit door de strot douwen?' Nou, dit is misschien beter dan erover praten en het op basis van vrijwilligheid bij de scholen laten.

Het stimuleren van creativiteit bestaat uit het vergroten van de kans dat nieuwe ideeën ontstaan. En als je overal in alle scholen ontwerpen als vak invoert, vergroot je overal de kans dat er nieuwe dingen ontstaan. De proef op de som ligt in hoe straks het vak gegeven wordt, maar soms heeft het niet hebben van een parlementaire democratie zo zijn voordelen.