Globaal gezien is een kennisland een land met een goed opgeleide, sociaal mobiele beroepsbevolking. Met vele technologische vernieuwingen. En met overheden en bedrijven die beide combineren en de ruimte bieden om dingen anders en slimmer te doen.

Dan zit je in Nederland eerst al met de innovatieparadox van wel veel uitvinden, maar er zelf te weinig van profiteren. En met organisaties die te weinig sociaal innovatief zijn. En dan ook nog eens keer met een beroepsbevolking die steeds minder de kennis en competenties heeft om met innovaties aan de slag te gaan. Zo'n groep haakt op een gegeven moment af. En als die groep die afhaakt groeit, haken dus steeds meer mensen in ons land af. Die hebben een bordje om 'Wij doen niet mee met de kenniseconomie.' Wie zichzelf ontwikkelt, komt in beweging en zoekt zijn eigen richting. Maar, als je voelt dat je niet toegerust bent voor de reis, waarom zou je dan een stap verzetten?

Kijk buiten om je heen en je ziet jonge Slovenen, Tsjechen, Slowaken, Polen en Balten met hun kenniskoffers op stap gaan. Dan doe je de luiken maar weer dicht en gaat onderling verder bakkeleien of het nou de schuld is van de islam, van Europa of van beide dat het met ons land niet goed gaat. Met die discussie schiet uiteindelijk niemand iets mee op, maar als we er allemaal met de rug naar het raam aan meedoen, dan lijkt dat zo lekker belangrijk. Dan vervang je je bord door 'Kenniseconomie? Mij niet gezien.' Als je niets aan je tekortkomingen doet, dan kun je er altijd nog trots op worden. Zo'n onderzoek als Wie sozial ist Europa? laat zien dat onze kennislandpijlers langzaam minder worden. We bakkeleien op een bodem die aan het verzakken is.

Hoe lang mag Nederland zich dan nog kennisland noemen? Worden we een land dat de zwakken wel beschermt, maar ze nooit sterker maakt? En wat doe je dan wanneer het aandeel zwakken groeit? Sociale innovatie is het antwoord om ons land slimmer te maken, maar dan moet je we voldoende mensen hebben die de vraag kunnen stellen.